۶۳- تاخير در سيستم

اكنون كه اين نوشته را مي‌نويسم، پرشين‌بلاگ مشكلي دارد و مي‌توانم بنويسم، اما كسي نوشته‌ام را نخواهد ديد. به عبارتي تا ديدن نوشته‌هاي من «تاخير» وجود خواهد داشت. از اين فرصت استفاده مي‌كنم و درباره يكي از خواص مهم سيستم‌ها مي‌نويسم: تاخير!

 

آيا من كاري انجام نداده‌ام؟ مطلبي ننوشته‌ام؟ بله! نوشته‌ام! ولي تا زماني كه مطلب براي شما قابل ديدن بشود، بايد منتظر نشست.

 

عدم درك تاخير در سيستم‌ها، گاه فاجعه‌آفرين است. «پيتر سنگه» در كتاب پنجمين فرمان مثال خوبي از تاخير سيستم مي‌زند. يك آبگرمكن گازي را در نظر بگيريد كه وقتي شير آب گرم را باز مي‌كنيد، با 30 ثانيه تاخير آب گرم توليد مي‌كند و به حمام مي‌فرستد. شما در اين 30 ثانيه اين پا و آن پا مي‌كنيد، سردتان است و شير را بيشتر و بيشتر باز مي‌كنيد و ناگهان حجمي از آب داغ و جوشان بر سرتان مي‌ريزد، اين بار بدون در نظر گرفتن تاخير سيستم، آب سرد را شديدا باز مي‌كنيد (بخشي از آب داغ هنوز در لوله‌ها مانده و بايد خالي شود تا آب سرد برسد)‌ و .... آن قدر كم و زياد مي‌كنيد تا به تعادل برسيد!

 

خوب مگر درك «تاخير» سيستم، چه اهميتي دارد؟

تاخير باعث مي‌شود كه يكي از مهم‌ترين قوانين سيستم‌ها را بشناسيم: اتفاقات امروز، نتيجه كارهاي ديروزمان است! خيلي از كارهايمان به خاطر «تاخير»هاي طبيعي سيستم‌ها، فوري نتيجه خود را نشان نمي‌دهند و وقتي آب جوش بر سرمان مي‌ريزد يادمان مي‌آيد كه درس عبرت بگيريم. (كه بيشتر اوقات هم نمي‌گيريم!) همچنين به خاطر عدم درك فرآيند تاخير، توقع داريم كه از كارهاي خوب (مثلا ورزش روزانه) فورا نتيجه بگيريم و نمي‌گيريم و نااميد مي‌شويم. (كه اين كار هم نادرست است.) دراين‌باره بيشتر خواهم نوشت .... بد نيست خودتان دراين‌باره بيانديشيد و تاخيرهاي سيستم‌هاي مختلف را بررسي كنيد! از نتايج يك اقدام فرهنگي اجتماعي تا مشكلات اقتصادي و نيز دردسرهاي زندگي شخصي خودتان!

  
نویسنده : علی ; ساعت ٢:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/۸/٢٧
تگ ها :