485- علم ناخُنَکی

این بهمن اطلاعات که هرروز، خروارخروار بر سر آدمی آوار می‌شود، به‌ویژه در دنیای اینترنت، یک رویه‌ی خوب و یک رویه‌ی خطرناک دارد.

یک دلیل خطرناک‌بودن، حجم بسیار گسترده اخبار است که تمامی هم ندارد. اگر آدمی به شکلی طبقه‌بندی‌شده و هدفمند نداند در اخبار دنبال چه می‌گردد، می‌تواند 24ساعت خبر ببیند و بخواند و کم هم نیاورد. این همه خبر برای چه؟ تمام اخبار دنیا را در چند طبقه کلی می‌توان نقسیم‌بندی کرد که با کمی تغییر و دستکاری، همه مثل هم هستند. مثلا نوسانات اقتصادی، اخبار ورزشی، حوادث انسانی و طبیعی، جنگ و آدم‌کشی، اخبار زرد ... این همه خبر گفتن و شنیدن، چه تاثیر بنیادینی بر زندگی و اندیشه‌های من و تو داشته؟ غیر این که ابزاری بوده صرفا برای وقت‌گذرانی و برای داشتن سوژه‌ای که با دیگران صحبت کنیم؟

دلیل دیگر خطرناک‌بودن این پدیده، از این جهت است که شاهد شکل‌گیری گونه‌ای تازه  از دریافت اطلاعات هستیم که شاید بشود نامش را دانش ناخنکی یا دانش نوک‌زدنی گذاشت.

یعنی همین‌طوری به صفحات مختلف اینترنتی سر بزنی و از هر گوشه‌ای، گلی (یا خاری) بچینی و به هر صفحه‌ای نوکی بزنی و همین! بعد همین وبگردی‌های پراکنده، باعث بشود که درباره‌ی بسیاری پدیده‌ها، بدون داشتن درک کلی از چارچوب و اصول آن صحبت و قضاوت کنی و در زندگی عملی هم آن را به کار ببری. نمونه‌هایش در مباحثات هنری، مذهبی، سیاسی، فرهنگی، تغذیه و تندرستی ... فراوان است.

چنین سبکی، به‌تدریج جماعت اینترنت‌باز را به افرادی بی‌حوصله تبدیل کرده که نمی‌توانند یا نمی‌خواهند هیچ دانشی را به صورت بنیادی و اصولی یاد بگیرند و روز به روز از مطالعه‌ی دقیق و عمیق فاصله بیشتری می‌گیرند و به وقت‌گذرانی‌های سطحی بیشتر علاقه‌مند می‌شوند.

اینترنت از اخبار و قضاوت‌ها و برداشت‌های سطحی از مسائل گوناگون پر شده است. یک خبر الکی ولی جنجالی را در صفحه‌ی فیسبوک یا تویترت به اشتراک بگذار. ظرف یک روز دنیا را درمی‌نوردد. در صورتی که اصلا وجود خارجی نداشته است. در چند ثانیه‌ای خبری و مقاله‌ و تحلیلی را به‌سرعت خواندن و قضاوت‌کردن و به اشتراک‌گذاشتن ... بی‌خطر نیست!

  
نویسنده : علی ; ساعت ۱۱:٠٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٦/۳۱