128- آخرین سامورایی

دیشب داشتم فیلم «آخرین سامورایی» محصول 2003 شرکت «برادران وارنر» را می‌دیدم. نقد و بررسی فیلم که کار من نیست. نه سوادش را دارم و نه اصولا دل و دماغش را. از چیزی دیگر می‌خواهم بگویم و آن این که این فیلم، مساله‌ای به نام «صداقت» و «مردانگی» را به یادم آورد که گویی آنقدر نایاب شده که فراموشش هم کرده‌ام و باید به یادش آورم. آنچنان که می‌بینی یک سامورایی، -درست یا غلط- مردانه بر باورهایش می‌ایستد و برای آنها می‌میرد.

تردید دارم حتا آنان که پیرو هیچ مسلکی نیستند و قائل بر این هستند که همه‌چیز نسبی است و هیچ حق و حقیقتی نیست، در نهانخانه دلشان برای راستی و درستی و شجاعت و صراحت ارزش قائل نباشند و از دورویی و حقیقت‌پوشی، بیزار!

من تردید دارم که به ویژه در این عصر، صفتی مذموم‌تر و مهوع‌تر از دوروریی بشناسیم. وقتی به مردمان می‌نگری (و صدالبته به خودت)، و می‌بینی نه اهل راست‌گفتن هستی، نه وفاداری، نه شجاعت، نه صراحت، .... . اگر جامه زهد هم بر تن داری از ریاکاری است و اگر جامه‌ات تر است، نه حاصل سرشک و نیایش نیمه‌شب که حاصل تردامنی توست و آنچنان که در نوشته پیشینم گفتم، در عصری زندگی می‌کنی که گویی همه فراموش کرده‌اند که خداوند «شاهد» است!

 

تردید دارم که کسی تصدیق نکند که حال آدمی از تزویر به هم می‌خورد، خصوصا اگر مزور، دم از معنویت بزند، حال آدمی را از آن سنخ معنویت هم به هم می‌زند! شاید یکی از بزرگ‌ترین تفاوت‌های انسان‌های بزرگ (به گونه‌ای که من می‌شناسم) با دیگران، آن است که شکاف میان علم و عمل، گفتار و کردار و پندار، تصدیق و اجرا، ...، در آنان بسیار کم و گاهی صفر است.

 

در واقع، چنین افرادی را می‌ستاییم، چون کافر نیستند؛ چرا که کفر آنست که دروغی را ردای راستی بپوشانی. (تا جایی که می‌دانم، در قرآن معنای اصلی کفر به معنای پوشش‌ است و کافر آنست که حقیقت‌پوشی می‌کند و می‌بینی که قرآن چگونه بانگ می‌زند که ای کسانی که ایمان آورده‌اید، چرا چیزی می‌گویید که بدان عمل نمی‌کنید؟ سوره صف، آیه 2) آری. اگر حرفت با عملت یکی نباشد، شعار بدهی، مزور باشی، با هر اسم و عنوان و مقام و مرتبه و تحصیلاتی که می‌خواهی باشی کفر ورزیده‌ای! و اینجاست که زمانی که کسی را می‌بینیم که هرچه هست راست و درست است و «همان است که هست»، صرفنظر از مشرب و اندیشه و آرایی که دارد می‌ستاییمش و گرامیش می‌داریم و اصلا مگر چیزی جز عمل فرد، نشانگر چگونه‌بودن او هست؟

 

 

پارسال همین روزها:

ابتذال؛ 24 آذر 82

اولین مرکز آموزش هومیوپاتی که ...؛ 30 آذر 82

 

  
نویسنده : علی ; ساعت ٦:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۳/٩/٢٦
تگ ها :