582- رمضانیات (3)

در ماه رمضان، فرصت بیشتری برای خواندن قرآن هست. شخصا قرآن را به هدف کسب ثواب و رسیدن به حجم مشخصی از آیات یا درصد خاصی از صفحات نمی‌خوانم. من قرآن را برای لذت‌بردن می‌خوانم. لذت هنری و لذت معنایی.

به هرحال، چندی پیش که سوره حدید را و امروز که سوره اسراء را می‌خواندم واقعا از زیبایی و استحکام واژگان و آهنگ و طنین و موسیقی عبارات، حال خوبی می‌یافتم.

شخصا آدمی هستم که موسیقی خوب را سوای آن که پاپ باشد، راک باشد، سنتی باشد، کلاسیک باشد، ایرانی یا خارجی باشد، شرقی یا عربی باشد ... می‌پسندم. تعصبی روی نوع موسیقی ندارم. همانطور که کلام خوب را می‌پسندم و پیش آمده که از خواندن انجیل یا گات‌ها یا زبور یا یک متن مذهبی چینی یا هندی هم حال خوبی یافته‌ام.

از همین رو، گمان می‌کنم محال است که آدمی ذوق موسیقی و ادبی داشته باشد و از موسیقی خاص قرآن لذت نبرد. مگر آن که خود را شرطی یا محدود به لذت از نوع خاصی از موسیقی کرده باشد. همین‌طور است سایر جنبه‌های زیبایی‌شناختی مانند فصاحت ادبی و بار معنایی این کتاب.

5-6 سال پیش بود که محمد عزیز، یک فایل mp3 از قرائت استاد منشاوی را برایم به عنوان هدیه ایمیل کرد.  این قرائت را بارها شنیده‌ام و با خود زمزمه کرده‌ام و هرگز خسته نشده‌ام. (قرائتی است که با سوره انفطار شروع می‌شود و با سوره‌های طارق و علق ادامه می‌یابد.) شاهکاری هنری است و برای هرکسی که از درک چنین لذتی بی‌بهره است واقعا متاسفم. می‌دانم که اگر مسلمان هم نبودم باز از شنیدن چنین قرائتی لذت می‌بردم.

درک زیبایی معنایی قرآن، البته دیرتر به چنگ می‌آید و نیاز به زمان بیشتری دارد و شخصا در این مرحله آنچنان که دلم می‌خواهد پیشرفت نداشته‌ام.

*

لذت از قرآن، نه حسی است که همواره دست بدهد. گمان می‌کنم باید «روزه‌دار» بود که ساده‌ترین مرحله آن، همین نخوردن و نیاشامیدن است.

  
نویسنده : علی ; ساعت ۳:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۳٠
تگ ها : رمضان ، قرآن ، منشاوی


581- رمضانیات (2)

از آن آدم‌هایی هستم که رفاه بیش از حد، حس و حال معنویم را (در همان حد مختصری که گاهی دارم)  کم‌رنگ می‌کند. برای همین هیچ‌گاه قلبا دوست نداشته‌ام از حد خاصی مرفه‌تر باشم. می‌دانم ظرفیتش را ندارم و قلبم را سخت می‌کند. گاهی از خدا می‌خواهم که نه رفاهی خارج از ظرفیت به من بدهد نه فقری خارج از ظرفیت.

امروز که به صورت اتفاقی گزارشی از یک کمپ ترک اعتیاد را در شبکه سه دیدم و معتادان بهبودیافته‌ای را که با چه اخلاصی به درگاه خدا زار می‌زدند، دانستم که دل‌شکسته‌بودن هم گاه، عجب نعمتی می‌تواند باشد و چه خوب، خداوند در چنین دل‌هایی جا می‌گیرد.

عجب حالی دارد چنین شخصی که پس از سال‌ها اعتیاد و تحقیر و طرد و سرشکستگی، به جایی می‌رسد که سر بر شانه‌ی خدایش می‌گذارد و یک دل سیر می‌گرید. حس عجیبی باید باشد. حسی مثل یک قاصدک. سبک. شناور. پرنده. سپید!

  
نویسنده : علی ; ساعت ۱:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢۳


580- رمضانیات (1)

 

راستش هیچ‌گاه از سنخ افرادی نبوده‌ام که می‌توانند بنشینند و دقایق طولانی ذکر بگویند یا این که ختم انعام بگیرند یا زیارت‌نامه‌های مفصل بخوانند. من مزه‌مزه‌کردن قرآن را دوست دارم. کیفیت برایم مهم است، نه کمیت. هیچوقت از ختم‌کردن تندتند و مفصل سوره‌های قرآن لذت نبرده‌ام. به هرحال، مطالعه‌ی مطلبی از استاد ملکیان برایم بسیار گره‌گشا بود و متوجه شدم که دینداری انواع گوناگونی دارد و این خیلی عجیب نیست که یک نفر به دعا علاقه داشته باشد و یک نفر به امری دیگر.

*

استاد مصطفی ملکیان عزیز، که امیدوارم خداوند به ایشان تندرستی و برکت عطا کند، در یکی از صحبت‌های خود به «دشوارى‌هاى سنجش‌گرى در ساحت دین» اشاره می‌کند و همانطور که روال اوست، کار را با دسته‌بندی دقیق و ریاضی‌وار آغاز می‌کند و بحث را به چهار قسمت تقسیم می‌کند:

1- تعاریف دین 2- انواع و اقسام دین 3- انواع و اقسام دیندارى 4- ملاک و معیار تشخیص دین‌دارى

 

در بخش 3 تنوع دینداری را ناشی از چند مساله می‌داند. یکی سنخ روان‌شناسی دینداران است که افراد به طور کلی به دو نوع تقسیم می‌شوند: 1- انسان‌هاى فعال یا کنش‌گر، 2- انسان‌هاى منفعل یا کنش‌پذیر، و هریک از این دو گروه هم به دو نوع 1- درون‌گرا و 2- برون‌گرا تقسیم می‌شوند. بنابراین چهار سنخ روان‌شناسی داریم.

 

مثلا کسی که کنشگر و برونگراست یک شخصیت انقلابی دارد که می‌خواهد جهان را تغییر دهد و کسی که کنشپذیر و برونگراست بیشتر در پی عشق و شفقت به دیگران است و می‌خواهد از درد و رنج دیگران کم کند. کسی که کنشپذیر و درونگراست بیشتر دنبال عبادت و مراقبه است و شحص کنشگر و درونگرا هم بیشتر به دنبال سرکوب احساسات و تقویت اراده‌ی شخصی است تا به نوعی شهود برسد.

 

بحث دیگر این است که دین یک «کردن Doing» است یا یک «کوشش Trying» که تفکیک بسیار مهمی است. «کی‌یر که‌گور» متاله مشهور مسیحیت بود که این امر را مطرح کرد. او می‌گفت ما به جاى آنکه در پى اثبات حقانیت دین مسیح باشیم باید اثبات کنیم که مسیحى هستیم. به نظر او چه سودى دارد که مسیحیت حق باشد، اما من از آن بهره‌اى نداشته باشم؟ وقتى این سوال را پیش کشید بلافاصله این مسأله برایش مطرح شد که چه کسى مسیحى است؟ او در جواب گفت آیا کسى مسیحى است که همچون مسیح زندگى می‌کند یا کسى که تلاش می‌کند همچون مسیح زندگى کند. آیا مهم این است که من با مسیح موافقت داشته باشم (چه با کوشش چه بی‌کوشش) یا این مهم است که من کوشش داشته باشم براى موافقت با مسیح؟ (چه موفق بشوم چه موفق نشوم). از این لحاظ و از این حیث هم نوع دینداری‌ها متنوع می‌شود.

 

بعد مهم دیگر بعد سلبی یا ایجابی‌بودن دین است. تصور کنید انسانى را که از آغاز عمر تا پایان عمر به وجود خدا باور دارد اما براى این باور هیچ تلاش و کوششى هم به خرج نداده است. در کنار این فرد، کسى را تصور کنید که در تمام عمر معتقد بوده است خداوند وجود ندارد اما دائما در این خصوص در حال مطالعه و بررسى بوده است. چنین انسانى یک دیندار سلبى است، چرا که پیام دین براى او جدى بوده است ولو اینکه به نتیجه نرسیده است. این تفکیک را اول بار «سیمون وى» فیلسوف و عارف فرانسوى در نیمه اول قرن بیستم، صراحتا ذکر کرد. او معتقد بود که متدینین اصلى جهان، متدینین سلبى هستند نه متدینین ایجابى. کسى که در تمام عمر به وجود خدا اعتقاد داشته است اما حتى یک بار هم درخصوص این اعتقاد، تأمل جدى نکرده است کمتر دیندار است تا کسى که در همه عمر به خدا اعتقاد ندارد اما همواره مسأله خدا برایش مهم و تعیین‌کننده بوده است.

 

این نوشته را به طور کامل در این نشانی بخوانید:

http://www.malekian.info/2006/05/blog-post.html

تکمیلی: متاسفانه وب‌سایت www.malekian.info در دسترس نیست. از این نشانی دریافت کنید:

http://shortcutweblog.persiangig.com/document/malekian-sahate-din.pdf

  
نویسنده : علی ; ساعت ۱۱:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۱۸


579- والیبال سربلند

پیروزی‌های ارزشمند و بازی‌های درخشان تیم ملی والیبال ایران، نشان می‌دهد که در ایران می‌توان با برنامه‌ریزی درازمدت و صحیح، در کار تیمی موفق بود. باید سپاس‌گزار افرادی بود که با تلاش فراوان و در طی دو دهه، ورزشی را که به شکل سنتی (مانند فوتبال و کشتی) پرطرفدار نبوده، به ورزشی مردمی و فوق‌العاده تبدیل کرده اند. موفقیت والیبال ایران، تنها یک موفقیت ورزشی نیست و جدا نیاز به تحلیل و بررسی کارشناسانه دارد. آری! در ایران هم کار تیمی جواب می‌دهد.

  
نویسنده : علی ; ساعت ٢:٢٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۱٠